Z przepisu art. 255 pkt 6 ustawy Pzp wynika, że aby zamawiający mógł dokonać unieważnienia postępowanie na tej podstawie niezbędne jest wykazanie, że postępowanie jest obarczone wadą, że jest to wada niemożliwa do usunięcia, a także że wada ta uniemożliwia zawarcie umowy, która nie podlegałaby unieważnieniu. Zgodnie natomiast z art. 260 ust. 1 ustawy Pzp, zamawiający zawiadamiając o unieważnieniu postępowania o udzielenie zamówienia publicznego zobowiązany jest podać uzasadnienie faktyczne i prawne swojej decyzji, wykazując w nim w sposób wyczerpujący wystąpienie okoliczności faktycznych i prawnych powodujących obowiązek unieważnienia postępowania. Tak więc uzasadnienie faktyczne informacji o unieważnieniu postępowania powinno wyczerpująco wskazywać, jakie przyczyny legły u podstaw decyzji zamawiającego, tak aby wykonawca, w przypadku gdy z oceną zamawiającego się nie zgadza, mógł się do wskazanych przez zamawiającego uchybień ustosunkować. O ile niektóre z przesłanek unieważnienia postępowania mają charakter oczywisty, niewymagający szczególnie rozbudowanego uzasadnienia faktycznego i prawnego (np. w sytuacji, gdy nie złożono żadnej oferty lub wszystkie oferty zostały odrzucone), o tyle w przypadku nieusuwalnej wady postępowania konieczne jest wykazanie i przeanalizowanie wszystkich okoliczności leżących u podstaw takiej oceny (tak w wyroku z dnia 1 czerwca 2023 r., KIO 1408/23.
W rozpoznawanej sprawie zamawiający przedstawił dosyć obszerne uzasadnienie czynności unieważnienia, podejmując próbę wykazania, że zaistniały wszystkie okoliczności, o których mowa w art. 255 pkt 6 ustawy Pzp. Zamawiający w uzasadnieniu zawiadomienia o unieważnieniu postępowania wskazał, że: postępowanie obarczone jest niemożliwą do usunięcia wadą polegającą na zaniechaniu podziału zamówienia na części, nieprawidłowym opisie przedmiotu zamówienia oraz braku zabezpieczenia środków w ramach Wieloletniego Planu Finansowego skutkujących brakiem możliwości podpisania umowy z Wykonawcą. Na obecnym etapie (po złożeniu ofert) wadliwości tej nie można już usunąć. W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej zamawiający wskazał jedynie na wady postępowania, jakie zamawiający dostrzega, nie wykazując pozostałych przesłanek z art. 255 pkt 6 ustawy Pzp, w szczególności tego, że wskazane wady są na tyle istotne, że uniemożliwiają zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy. Dlatego już tylko z tego powodu unieważnienie należy uznać za nieprawidłowe, a odwołanie za zasadne.
Krajowa Izba Odwoławcza uznała, że zamawiający w uzasadnieniu unieważnienia postępowania przedstawiał wyłącznie wady, które jego zdaniem wystąpiły w prowadzonym przez niego postępowaniu. Nie wykazał natomiast, że zachodzą podstawy do unieważnienia umowy wskazane w art. 457 ustawy Pzp. Zamawiający w swojej argumentacji wskazując na niespójności w dokumentacji postępowania, jawiące się jako wada postępowania tak naprawdę wskazywał na błędy w dokumentacji prowadzące do ograniczenia kręgu oferentów. Nie wykazał natomiast, że wady te są istotne oraz nie wykazał związku przyczynowego pomiędzy istnieniem wady postępowania, a brakiem możliwości zawarcia niepodlegającej unieważnieniu umowy.
W ocenie Krajowej Izby Odwoławczej, przykładowo, brak podziału zamówienia na części w żaden sposób nie ograniczał uczciwej konkurencji, ponieważ przedsiębiorstwa działające na rynku odpadów komunalnych są w stanie samodzielnie lub przy pomocy podwykonawców lub w formie konsorcjum wykonać przedmiot zamówienia w pełnym zakresie, bez dzielenia zamówienia na części.
Wyrok z dnia 6 grudnia 2024 r., KIO 4269/24